Masaža abdomena – novo/staro rešenje za gastrointestinalne tegobe

Prva asocijacija na masažu je welness centar, opuštanje iodmor. Međutim, terapeutska masaža, koja je vekovima deo nekih tradicionalnih medicinskih škola, zauzima sve važnije mesto u tretiranju različitih zdravstvenih tegoba. Masaža pre svega smanjuje anksioznost i pomaže u opuštanju mišića i kod bolova, a kombinacija masaže i aromaterapije -masaža uz korišćenje etarskih ulja u velikoj meri pojačava i produžava zdravstvene efekte^1,2. Od 100 kliničkih studija koje su procenjivale efekte masaže u periodu od 2011. do 2021. godine, najveći broj (53%) se odnosio na gastrointestinalne (GIT) tegobe odraslih, sledi (15%) primena u pedijatrijskoj populaciji i to najčešće kod infantilnih kolika, a zatim kod ginekoloških, akušerskih, psiholoških i tegoba povezanih sa gojaznošću³. Masaža abdomena je efikasna kod hronične opstipacije i konstipacije nakon hirurških intervencija: stimuliše rad creva, ubrzava kretanje i povećava učestalost pražnjenja crevnog sadržaja, ali i smanjuje bol i neugodnost u GIT^2,4,5. Među kliničkim studijama koje ukazuju na uticaj masaže na tegobe GIT kod odraslih, možda je naj ilustrativnija ona u kojoj je 60 pacijenata sa konstipacijom nakon hirurških intevencija (na Klinici  za ortopediju i trumatologiju) od  4. dana nakon operacije tretirano ili masažom abdomena (ujutru i uveče po 15 minuta) ili laksativima⁵. Masaža je problem konstipacije rešila u roku od 2 dana (kod 21 pacijenta već prvog, a kod preostalih 9 drugog dana studije), dok je laksativima bilo potrebno do 5 dana (kod 5, 14, 9, 1 i 1 pacijenta tokom 1, 2, 3, 4. i 5. dana studije, redom). Utvrđeno je da masaža abdomena kod pacijenata sa dijagnozom postoperativnog zatvora smanjuje simptome opstipacije, vremenske intervale između defekacije i poboljšava kvalitet života⁵. Prvi jezik beba je dodir, pa masaža može učiniti da se osećaju bliže roditeljima, zdravo rastu i razvijaju se. Smatra se da masaža poboljšava varenje, cirkulaciju krvi, kvalitet sna i dodavanje težine, a smanjuje osip i iritaciju kože bebe^6,7. Od 1992. godine postoji i Međunarodno udruženje za masažu odojčadi (The International Association of Infant Massage -AIM) koje je registrovano u Švedskoj sa ciljem da nauči roditelje i staratelje kako da koriste dodir za komunikaciju i povezivanje sa svojom decom⁸. Masaža abdomena prevremeno rođene dece se preporučuje dva putadnevno za kontrolu intolerancije na hranjenje obzirom da je pregled iz 2025. godine potvrdio pozitivan uticaj na smanjenje rezidualnog volumena želuca,povraćanje i nadimanje stomaka odojčadi u jedinicama intenzivne pedijatrijske nege⁹. Više kliničkih studija je potvrdilo efikasnost abdominalne masaže na infantilne kolike^7,10. U studiji koja je nedelju dana pratila 100 beba mlađih od 12 nedelja sa kolikama, majke su dokumentovale različita ponašanja u plakanju, trajanje sna i bol (procena uz korišćenje McGillove skale bola). U grupi koja je dva puta dnevno masirana 15-20 minuta je za preko 50% smanjen broj, intenzitet kolika i dužina plača, a povećan kvalitet sna u odnosu na grupu koja je samo ljuljuškana tokom kolika⁷. Efekat aromaterapijske masaže je potvrđen u grupi od 40 beba sa kolikama (najmanje 3 sata plača dnevno duže od 3 dana u nedelji), starosti 2-6 nedelja. Aromaterapijska masaža  uljem lavande (1 kap etarskog ulja Lavandula angustifolia na 20ml bademovog ulja) tokom 5-15 minuta kada počnu kolike je veoma efikasna¹¹. Iako i sama abdominalna masaža daje efekte, aromaterapijska abdominalna masaža je mnogo efikasnija: značajnije smanjuje dnevno vreme plakanja kod novorođenčadi sa kolikama. Tokom masaže zbog kutovisceralnog refleksa dolazi do opuštanja glatke muskulature creva, a zatim i do smanjenja nadimanja i olakšane pasaže crevnog sadržaja. Sa druge strane, masaža takođe ubrzava cirkulaciju i izazivaširenje krvnih sudova u dermisu, omogućavajući bolju apsorbciju etarskog ulja pa je izbor aktivnih sastojaka sredstva za masažu veoma važan. Pored toga što treba da bude prijatnih organoleptičkih karakteristika, da lako klizi, dovoljno dugo se zadržavana koži i ne lepi se, idealno sredstvo za masažu bi trebalo da pospeši njeno delovanje, odnosno da i samo ispolji pozitivne efekte. Konkretno, kada je masaža abdomena u pitanju poželjni su: karminativno, spazmolitičko i miorelaksantno pa i sedativno delovanje. Upravo sve ove karakteristike ima inovativna krema za masažu kod grčeva, ColicEx, koja je razvijena na osnovu važećih preporuka Evropske agencije za lekove¹² i najsavremenijih aromaterapijskih saznanja. Krema ne sadrži veštačke boje, veštačke mirise i parabene, a svi sastojci su prirodnog porekla. ColicEx je zadovoljavajućih fizičko-hemijskih karakteristika i stabilnosti, upakovan u aerles ambalažu, potvrđene mikrobiološke ispravnosti i odsustva teških metala i sa pozitivnom procenom bezbednosti primene već od prvog dana. Sinergistički efekat masnih i etarskih ulja ColicEx kreme neguje kožu, ublažava nadimanje, grčeve i zatvor, a deluje blago umirujuće. Naravno, masažu abdomena ne treba raditi neposredno posle obroka. Preporučuje se nanošenje male količine kreme na zagrejane prste i lagana abdominalna masaža kružnim pokretima u pravcu kazaljke na satu 1 do 2 puta dnevno. Pogledati sliku ispod. Preporučene tehnike masaže beba kod infantilnih kolika: a) kružni pokreti u pravcu kazaljke na satu, b) pokreti odozgo na dole, c) ,,I Love You’’ masaža (pokreti u obliku latiničnih slova I, obrnutog L i obrnutog U), d) pokreti sa desna na levo i e) masaža leđa odozgo na dole.

1. Price S, Price L. Aromatherapy for Health Professionals. Philadelphia, PA: Churchill Livingstone, 2007. 2. M. Dehghan et al. (2020) The Effect of Abdominal Massageon Gastrointestinal Functions: a Systematic Review, Complementary Therapies in Medicine 54: 102553. 3. G. Wang et al. (2022) Abdominal massage: A review of clinical and experimental studies from 1990 to 2021, Complementary Therapies in Medicine 70: 102861. 4. M. Sinclair (2011) The use of abdominal massage to treatchronic constipation, Journal of Bodywork  and Movement Therapies 15(4):436-445. 5. T. Nuray, A. Türkinaz (2016). The Effect of Abdominal Massage on Constipation and Quality of Life. Gastroenterology Nursing 39: 48-59. 6. Mrljak et al. (2022) Effects of Infant Massage: A Systematic Review. Int J Environ Res Public Health19(11):6378. 7. Erçelik & Yılmaz (2023) Effectiveness of infant massage on babies growth, mother-baby attachment and mothers' self-confidence: Arandomized controlled trial, Infant Behavior and Development 73: 101897. 8. https://iaim.net/ 9. R. Darmareja & S. Jansen(2025) Abdominal Massage as Nursing Implementation of Feeding Intolerance of Preterm Infants in Neonatal Intensive Care Unit: A Systematic Review. Care: Jurnal Ilmiah Ilmu Kesehatan 13(1): 54-65. 10. A. Sheidaei et al. (2016) The effectiveness of massage therapy in the treatment of infantile colic symptoms: A randomized controlled trial. Med J Islam Repub Iran. 9(30):351. 11. ÇetinkayaB & Başbakkal Z. (2012) The effectiveness of aromatherapy massage using lavender oil as a treatment for infantile colic. International Journal ofNursing Practice 18: 164–169. 12. https://www.ema.europa.eu/en/medicines